WIEDZA I EDUKACJA SĄ FUNDAMENTEM NA KTÓRYM BUDUJEMY NASZĄ MARKĘ

Rola opiekunki w życiu chorego z zdiagnozowaną Demencją

Demencja zwana potocznie otępieniem starczym, jest najczęściej spotykaną chorobą starszego pokolenia,z którą borykają się opiekunki.

Choć jej etiologia nie jest jeszcze do końca rozpoznana ,stała się trudnym doświadczeniem dla samych chorych , jak i dla członków rodziny czy też opiekunów.

Czasem demencji towarzyszą inne jednostki chorobowe,mające wpływ na jej przebieg i powstawanie choroby (przykładem może być Alzheimer,choroba parkinsona,cukrzyca,urazy głowy zażywanie narkotyków).

Jeżeli powiemy,ze Demencja jest chorobą intelektu i weżniemy pod uwagę ,ze każdy człowiek ma inne cechy charakteru, dysponuje innym zasobem doświadczeń możemy spodziewać się iż u każdego chorego demencja rozwijać się będzie inaczej,i inny będzie jej przebieg.

Pierwszymi objawami demencji poza utratą pamięci (które są zazwyczaj ignorowane przez najbliższych) to:

-apatia

-niechęć do wykonywania czynności dnia codziennego

-zaniedbanie higieny osobistej

-zmiany nastroju.

Ich złe samopoczucie niekoniecznie zaczynające się tuż po przebudzeniu(objaw typowy dla depresji), powoduje że są odbierani jako osoby uciążliwe,a czasem i nieznośne.

Tak spostrzegani tracą kontakt z rzeczywistością i społeczeństwem.

Godzinami wspominają szczegóły swojego życia,historie swych znajomych tych bliższych i tych dalszych, zapominając że już 2 razy posłodzili tę samą herbatę, pytając co będzie dziś na śniadanie

chwilę po jego zjedzeniu.

Obwiniają innych za wszystko co dzieje się wokół nich,a czego sami nie mogą zaakceptować.

Zapominają gdzie położyli swój ulubiony zegarek nie mogąc go znaleźć obwinią wszystkich wokół, szczególnie tych do których brak im zaufania.

Osoby przebywające z chorym spostrzegają jak ulotna jest ich pamięć, widzą że odpłynął z nich humor, którym tak niedawno wszystkich obdarowywali. Trudno ich samych pozostawić w domu.

Bywa że otoczenie zignoruje objawy, zrzuci je na garb wieku, z szufladkuje jako początki choroby Alzheimera.

Choć granica między tymi jednostkami chorobowymi jest bardzo mała (szczególnie w początkowej fazie) poprzez obserwację, możemy wyeliminować chorobę Alzheimera, zwracając uwagę na wymowę poszczególnych słów (przy chorobie Alzheimera nie występują trudności z wymową słów

Zmiany które wystąpiły już w strukturze mózgu są nieodwracalne, stosując odpowiednią dietę i rehabilitację można w bardzo dużym stopniu ograniczyć postępowanie choroby.

W tej kwestii rola opiekunki w życiu chorego na demencję starczą jest kluczowa i nieoceniona.

.

Dobra opiekunka to połączenie wiedzy , empatii, oraz zdolności obserwacyjnych .

Połączenie tych korzystnych dla opiekunki przymiotów oraz umiejętne ich wykorzystanie jest pomocne w sprawowaniu opieki. Z pewnością będzie wkładem w rehabilitację , oraz

wpłynie na budowanie relacji z podopiecznym. Dla samego pacjenta przyniesie poczucie spokoju i bezpieczeństwa, ograniczając w czasie postęp choroby.

To Wy-opiekunki-jesteście fundamentem na którym ,dzięki pracy z podopiecznym zbudujecie jego poczucie bezpieczeństwa.

Waszym celem jest podtrzymywanie sprawności fizycznej, a przede wszystkim intelektualnej chorego-po to by mógł dłużej cieszyć się życiem i kontaktem z bliskimi. Stopień znajomości języka jak i umiejętne prowadzenie obserwacji stanowią podstawę do budowania dobrych relacji,oraz skrócą czas jaki podopieczny potrzebuje by zaufać nowo poznanej osobie.

Bardzo często zdarza się, ze nowa opiekunka spotyka się z brakiem akceptacji ze strony swoich podopiecznych .Często w stronę opiekunki płyną potoki przykrych, obraźliwych słów.

Na podstawie posiadanej wiedzy i praktyki można wytłumaczyć dlaczego czasem tak się dzieje.

Starość to nie tylko dozgonny urlop i pomarszczona skora.

Starość to przede wszystkim pomarszczona dusza. Poprzez zmiany zachodzące w psychice starszy człowiek traci zdolność pozytywnego patrzenia na świat i ludzi ,od których staję się uzależniony.

Traci zdolność przystosowania się do nowych sytuacji. Przepaść między tym co było a sytuacją w jakich się znalazł teraz rodzi strach.

Świadomość iż traci swe siły, relacje z bliskimi powoduje że czuje się samotny i bezsilny.

Jego głównym towarzyszem dnia staje się lęk. Lęk przed bólem, nieprzespaną nocą, lęk przed nowym ,jeszcze nieznanym.

Starszy człowiek wycofuje się coraz bardziej, pozostaje jednak odruch samoobrony-nie do końca kontrolowany przez własne komórki mózgowe.

Nowa nieznana osoba w jego domu w pierwszym momencie jest nie do przyjęcia.

Przecież ona nie chciała tu obcych i zrobi wszystko by się ich pozbyć.

Jak ma pójść spać nie mając kontroli nad opiekunką? Rano nie będzie pamiętała że była tu wczoraj

i może być nieprzyjemna w słowach.

Ty-jej opiekunka masz wiedzę i jeszcze więcej cierpliwości które ci pomogą. Mówisz sobie -będzie trudno, lecz zrobisz wszystko by jak najszybciej cię zaakceptowano, bo przecież wiesz że złe nastawienie do ciebie jest symptomem choroby i akceptujesz to.

Tu moje podpowiedzi będą cenne i jeśli je zastosujesz twoja podopieczna straci argumenty

do walki z tobą . Z dnia na dzień wasze relacje będą zmierzać w pozytywnym kierunku.

Wyobraźmy sobie że przyjechaliśmy zaopiekować się (nazwijmy ją) panią Gertrud/80lat/II stopień demencji/inkontynencja.

Pierwszą i najważniejszą zasadą jest:

wyeliminuj słowo NIE zastępując je słowem TAK (w pierwszym momencie przyznaj rację).

Kiedy chora będzie przekonana, że postawiła na swoim delikatnie wysuniesz własne argumenty odwracając bieg sytuacji. Oto banalny przykład:

Podopieczna budzi się z popołudniowej drzemki i już nie pamięta że jesteś tu po to by się nią opiekować. Śledzi twój każdy krok, zrobi wszystko byś opuściła jej mieszkanie.

zachowaj spokój, nie wdawaj się w dyskusję i nie udowadniaj swojej racji.

-panuj nad tonem głosu.

Chora na demencję ma zaburzoną pracę neuroprzekaźników. Zbyt głośny przekaz, nerwowe i szybkie ruchy opiekunki odbierane są przez Nią jako jeden wielki chaos. Budzą strach i odruchy samoobrony.

Bądź wyrozumiała na popełnione przez podopieczną błędy, ponieważ Ona nie zdaje sobie z tego sprawy:

-daj do zrozumienia że w tym domu jesteś tylko gościem zaproszonym przez np. jej syna,a skoro już tutaj jesteś bardzo chętnie jej pomożesz.

Pani Gertrud nadal nalega byś opuściła jej mieszkanie.

Spokojnym uprzejmym głosem przychyl się do jej oczekiwań. Tak pani Gertrud-zrobię jak sobie pani życzy. Nie mam teraz transportu, czy pozwoli pani ,że zostanę jeszcze kilka godzin? Wypijemy razem kawę, zjemy ciasto. „Czy pani pomoże mi przygotować podwieczorek? (dajesz do zrozumienia że ty też potrzebujesz jej pomocy).

Podwieczorek to idealny czas na nawiązanie pierwszych dobrych relacji, zainteresowanie podopiecznej twoją sobą.

Jeżeli uchylisz rąbek swojego życia, pokażesz jej zdjęcia rodziny, opowiesz o swoich zainteresowaniach możesz stworzyć zalążek przyjaźni.

Istotną sprawą w celu uzyskania prawidłowych relacji z podopieczną jest poznanie ich nawyków, przyzwyczajeń i upodobań. Co ich irytuje, a co cieszy.

Jaki jest ich nastrój w określonych porach dnia(obniżony nastrój w godzinach rannych może świadczyć o depresji seniora).

W tym celu pomocne będzie:

– przeprowadzenie wywiadu z członkami rodziny,od nich samych.

– obserwowanie podopiecznych.

– sporo informacji uzyskasz podczas oglądania albumów, pamiątek rodzinnych.

Postępuj tak by nie naruszać sfery intymności podopiecznego.

KĄPIEL CHOREGO CHODZĄCEGO

Wydawało by się ze to banał, nic prostszego w łazience możesz stracić lub zyskać swoje punkty.

Kąpiel to rytuał i czas kiedy budujemy zaufanie, szczególny dla nowej opiekunki.

Co musisz wiedzieć i co należy przygotować:

-ile razy w tygodniu przykładowa pani Gertrud kąpie się lub bierze prysznic.

-w jakich porach dnia.

-jak często myje głowę.

-których ręczników używa, jakich środków czystości, „lokujemy je tak by znajdowały się w zasięgu naszej ręki a zarazem nie przeszkadzały w transferze do i z wanny”.

-jaka jest jej ulubiona bielizna i odzież, w którą ubierze po kąpieli.

-jaka powinna być temperatura wody i czy zbyt gorąca kąpiel nie spowoduje problemów(przy chorobach serca woda nie może być zbyt ciepła a jej poziom w wannie nie może dosięgnąć poziomu, na jakim znajduje się serce.

-jeśli korzystamy z podnośnika wannowego- pamiętajmy by bateria była naładowana, a siodełko ocieplone.

-w wannie(prysznicu) układamy matę antypoślizgową.

-na brzegu wanny układamy namoczony w ciepłej wodzie ręcznik (zimna krawędź może wywołać niepokój podopiecznej a jego wilgotność zapobiegnie komplikacją w transferze na siodełko.

-jeżeli stan pacjentki pozwala-miejsca intymne myje ona sama.

W tym celu namoczoną lapę nakładamy na prawą rękę kąpiącej się.

Kiedy kąpiel dobiega końca,górne partie ciała osuszamy kiedy pacjentka znajduje się jeszcze w wannie.

Pomoże nam to bezpieczniej transferować pacjentkę z wanny,a ona sama nie odczuje szybkiego ochłodzenia ciała.

Po dokładnym osuszeniu na ciało nakładamy ulubiony lotion. Pamiętać należy że w miarę starzenia się organizmu skóra staje się cienka a przez to wrażliwa na ucisk i odparzenia, dlatego też ciało osuszamy przez dotyk ,nie zaś przez tarcie, zwracając szczególną uwagę na miejsca ,w których dwie powłoki skórne przylegają do siebie.

Osłonowo miejsca te zabezpieczamy poprzez nałożenie kremu zawierającego cynk, lub stosujemy neutralny puder.

W przypadku pojawienia się ran otwartych, nie wolno nam stosować pudru i maści zawierających antybiotyk bez zlecenia lekarza.

Ruchy nasze powinny być spokojne i zdecydowane, poprzedzone wyjaśnieniami co w danej chwili zamierzamy robić.

DIETA W DEMENCJI STARCZEJ

Dieta powinna być nisko tłuszczowa i zbilansowana, mająca na celu

poprawne działanie neuroprzekaźników w mózgu, oraz jego utlenienie i nawodnienie. Powinna uwzględniać produkty bogate w:

kwasy omega 3 , ,kwas foliowy, witaminy- D , B6 , B12,A,E ,C,beta-karoten .

Co zatem jeść:

– ryby morskie

Tłuszcz rybi hamuje proces odkładania się wapnia w naczyniach krwionośnych, a zawarty w rybach morskich kwas omega3 rozrzedza krew co ułatwia transport tlenu do mózgu.

– oliwa z oliwek, olej lniany tłoczony na zimno.

– warzywa i owoce( szczególnie tych o żółtym i czerwonym kolorze)

– nabiał niskoprocentowy

– miód i mleczko pszczele

– orzechy,kurkuma

– pieczywo ciemne z gruboziarnistego przemiału

– czerwone wino, herbata(zielona,miętowa,z dzikiej róży) kawa z mlekiem(często słyszy się że osoba pijąca kawę nagle przestała ją tolerować -ma rozwolnienie. Nie koniecznie jest to wina kawy. Ludzie starsi mogą nie tolerować mleka. Odczekaj 2-3dni i zmień mleko na wolne od laktozy. Jeżeli nie pomoże zaparz kawę na bazie cykorii).

należy ograniczyć spożywanie:

– tłustych mięs i wędlin

– tłustych produktów mlecznych (żółte i topione sery) ,(wysoko procentowe mleko,śmietany).

– Węglowodany powyżej 26,01%wzrostu

Mówiąc o nawadnianiu organizmu mam na myśli dostarczenie do organizmu wystarczającej ilości płynów. Ta ilość dla poszczególnych osób będzie inna. Jeśli wcześniej pani Gertrud wypijała tylko półtorej litra płynów na dobę, dlaczego mamy ją zmuszać by wypiła o 1 litr więcej?

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Ruch to zdrowie” powtarzano nam to od kiedy pamiętamy i jest on najlepszym sposobem

dbania o nasze zdrowie fizyczne jak i psychiczne.

Aktywność fizyczna, szczególnie ta wykonywana na świeżym powietrzu jest paliwem dla pracy naszych komórek, z których zbudowany jest nasz organizm.

Podczas ruchu, ćwiczeń zwiększamy nie tylko sprawność fizyczna, ruch poprawia funkcjonowanie

naczyń krwionośnych w mózgu a tym samym usprawnia pracę neuroprzekaźników. Wpływa pozytywnie na nasz nastrój.

Dlatego też „włączajmy naszych podopiecznych do prac domowych”, pozwólmy im samym „ubrać się”

zachęcajmy seniorów, do wykonywania nawet banalnych ćwiczeń rozluźniających takich jak:

– ćwiczenia oddechowe

– masaż uszu

– ściskanie piłeczki ortopedycznej

– lekkie unoszenie nóg do góry

– masaże stawów

Nie zapominajmy również o aktywnym spędzaniu czasu na świeżym powietrzu:

– spacer ( jeśli stan pacjenta pozwala spacer można poszerzyć o Nordic Walking)

Opiekunka ma pomóc w czynnościach dnia codziennego,ma wspierać podopieczny ,nie zaś ich wyręczać. Pozwólmy by osoby starsze czuły ,że są jeszcze komuś potrzebne.

Pozytywnie nastawieni do życia stajemy się mniej narażeni na stres i inne choroby cywilizacyjne.